Rijtuigen
Het grootste deel van de Koninklijke rijtuigen staat opgesteld in Paleis Het Loo Nationaal Museum in Apeldoorn. Maar het Koninklijke Staldepartement herbergt ook een deel van de bijzondere collectie.
- Gouden Koets
Koningin Wilhelmina ontvangt de Gouden Koets bij haar inhuldiging in 1898. Het is een geschenk van de inwoners van Amsterdam. Het galarijtuig is ontworpen en gebouwd door de gebroeders Spijker.
Op hun huwelijksdag, 7 februari 1901, rijden Koningin Wilhelmina en Prins Hendrik voor het eerst in de Gouden Koets. Sinds 1903 gebruikt het staatshoofd de Gouden Koets meestal maar één keer per jaar, op Prinsjesdag.
De Gouden Koets is ook ingezet bij de huwelijken van Prinses Juliana en Prins Bernhard (1937), Prinses Beatrix en Prins Claus (1966), Prins Willem-Alexander en Prinses Máxima (2002) en bij de doop van Prinses Beatrix in 1938.
De naam Gouden Koets is misleidend, het hout is namelijk maar gedeeltelijk verguld met bladgoud. De andere delen zijn beschilderd. Het rijtuig is gebouwd in Hollandse Renaissancestijl en voorzien van symbolische ornamenten. Acht paarden trekken de Gouden Koets.
- Glazen Koets
De Glazen Koets werd in 1826 voor Koning Willem I gebouwd door P. Simons uit Brussel. De koets heeft een eenvoudig gevormde donkerblauwe kast met een brede vergulde lijst van laurier- en eikenbladeren. Het rijtuig heeft zeven ramen met geslepen glas. De naam van de koets komt van het glas dat de ornamentenrand beschermt.
De Glazen Koets wordt alleen bij speciale gelegenheden gebruikt. Zo was het rijtuig onder meer te zien bij het huwelijk van Prinses Juliana en Prins Bernhard en het huwelijk van Prinses Beatrix en Prins Claus.
- Crème Caleche
De Crème Caleche was een geschenk van Koningin Emma aan haar dochter Wilhelmina. De Haagse firma Hermans bouwde het rijtuig in 1898.
De caleche is ivoorkleurig en versierd met gouden eikenloof. Op het rijtuig prijken twee beeldengroepen van vergulde gratiën met een gouden Koningskroon, lauwerkrans en zegepalm. De Crème Caleche wordt door zes paarden getrokken. Twee postiljons sturen het rijtuig vanaf de paarden linksvoor en linksachter.
Koningin Emma wilde de koets zoveel mogelijk reserveren voor familiegebeurtenissen. Het rijtuig werd ingezet bij de inhuldiging van Koningin Juliana (1948) en die van Koningin Beatrix (1980).
- Gala Berline
Het Staldepartement beschikt over zes Gala Berlines. De naam komt van Berlijn, de stad waar het rijtuig in 1662 werd ontworpen. Berlines zijn gesloten rijtuigen, geschikt voor vier personen. De rijtuigen zijn zwart en ossenbloedrood gelakt en worden met twee of vier paarden bespannen.
De Gala Berlines worden regelmatig gebruikt. Zij vervoeren bijvoorbeeld de buitenlandse ambassadeurs die bij hun aantreden hun geloofsbrieven gaan aanbieden aan de Koningin op Paleis Noordeinde.
De Gala Glas Berline werd in 1836 gebouwd door de firma Pearce & Co in Londen voor de latere Koning Willem II. De Gala Glas Berline is de oudste Koninklijke Berline. Prinses Margriet en mr. Pieter van Vollenhoven gebruikten de Gala Glas Berline bij hun huwelijk. Sindsdien vervoert dit rijtuig hen ieder jaar op Prinsjesdag.
Het onderhoud van de rijtuigen gebeurt grotendeels in eigen beheer. Hiervoor beschikt het Staldepartement over speciaal opgeleide vakmensen, zoals een zadelmaker, een rijtuigenschilder en een beheerder van de galatuigen.