Oorkonde met besluit van de Raad van de Gemeente Urk
18 april 2009
Oorkonde met het besluit van 22 juni 1911 van de Raad van de Gemeente Urk om de hoofdstraat van het eiland om te dopen tot Prins Hendrikstraat. De prins had bij zijn bezoek op 3 juni toestemming voor deze naamswijziging gegeven.
Ontwerp en kalligrafie van de prachtig uitgevoerde oorkonde is van de hand van E.J. Bruins, decoratieschilder te Kampen.
Bovenaan het rijk versierde, met zeer fijn penseel geschilderde
stuk prijkt het wapen van Prins Hendrik met zijn wapenspreuk 'Per
aspera ad astra', met aan weerszijden de wapens van Urk en van de
provincie Noord-Holland. Hoewel nu behorend tot Flevoland, maakte
Urk lange tijd deel uit van de provincie Noord-Holland. In april
1792 gaf Amsterdam, dat Urk vanaf 1660 als heerlijkheid in bezit
had, het eiland terug aan zijn leenheren, de Staten van Holland. Na
de stichting van het Koninkrijk werd Urk een Noord-Hollandse
gemeente. Bij de inpoldering van de Noord-Oostpolder ging het in
1950 over naar de provincie Overijssel. Vanaf 1 januari 1986
behoort het voormalige eiland tot de provincie Flevoland.
Onder de wapens staat de tekst van het besluit de hoofdstraat naar
de prins te vernoemen, met de handtekeningen van burgemeester A.
Gravestein in origineel en wethouder J. Romkes in facsimile
(volgens de bijbehorende toelichting was de wethouder inmiddels
overleden). Expliciet vermeldt de oorkonde dat de Prins toestemming
voor de naamswijziging heeft gegeven.
In de smalle versieringsrand rondom de tekst zijn de symbolen van
de dierenriem terug te vinden en in de linkerrand onder het wapen
van Urk visserijattributen, zoals dreggen en stengen, met
vlaggetjes. In de praktijk gebruikte elke visser een eigen
vlaggetje om zijn vistuig herkenbaar te maken. In het midden van
deze attributen tekende Bruins een schildje in de kleuren van de
Mecklenburgse vlag, met de letter H en links onderin de vier
schijngestalten van de maan en een windroos. In de onder- en
bovenranden staat het eiland afgebeeld, onderaan een overzicht
vanuit zee, met herkenbaar de vuurtoren met mistklok en de torens
van de Hervormde Kerk, de Gereformeerde Kerk en het Gemeentehuis en
bovenaan details uit dat overzicht, met links de hervormde en
rechts de gereformeerde kerk en de oude haven. In de rechterrand is
een zeilende Urker botter weergegeven.
Kenmerkend ook zijn de driehoekige en cirkelvormige versieringen in
de Nederlandse kleuren. Op Urker vissersschepen waren die van
oudsher bij en onder het roer geschilderd. Men noemde het
aanbrengen van deze beschildering 'prinsen', blijkbaar verwijzend
naar de Oranjegetrouwheid van het eiland. Op een schip staat bij
deze versiering ook meestal een spreuk of versje, hier is dat 'Aan
Godes zegen is alles gelegen'.
In de randversiering rondom het geheel is het blad uit de kroon als
motief verwerkt.
De ontwerper en kalligraaf van de oorkonde, Egbert Jan Bruins, was
decoratieschilder te Kampen, waar hij zijn gehele leven gewoond en
gewerkt heeft (1869-1933).
Litt. www.spanvis.nl Plaatsen rond de Zuiderzee
"Urker ambachten"











