Veelgestelde vragen

RSS
  • Algemeen

    • Heeft het Caroline von Hannover arrest II gevolgen voor de mediacode?

      Nee. Op 7 februari 2012 heeft het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) uitspraak gedaan over een zaak die is aangespannen door Prinses Caroline von Hannover en haar echtgenoot. Het betrof een uitspraak van de Duitse rechter ten aanzien van publicatie van privéfoto's.
      Het EHRM doet in dergelijke gevallen het werk van de nationale rechter niet over, maar beoordeelt of deze met behulp van de juiste criteria en op consequente en verdedigbare wijze tot een oordeel heeft kunnen komen. Aangezien het EHRM geen nieuwe afwegingscriteria heeft geformuleerd maar dezelfde afwegingscriteria heeft gehanteerd als bij het eerste arrest van Prinses Caroline von Hannover van 24 juni 2004 is er geen aanleiding om de mediacode te herzien. Het blijft overigens ook in de toekomst uitsluitend aan de rechter om te beoordelen of er sprake is van een onterechte inbreuk op de persoonlijke levenssfeer.

    • Mogen de media foto’s publiceren die zijn gemaakt vanaf de openbare weg of in een publieke ruimte?

      Het publiceren van privéfoto's van leden van het Koninklijk Huis stuit op juridische bezwaren. De inbreuk op de persoonlijke levenssfeer die met het publiceren van privéfoto's wordt gemaakt is alleen gerechtvaardigd wanneer de foto's bijdragen aan een publiek debat over een zaak van algemeen belang. Ieder ander argument houdt geen stand.
      Het feit dat foto's zijn gemaakt vanaf de openbare weg of in een voor het publiek vrij toegankelijke ruimte (bijvoorbeeld restaurants) is volgens de rechtspraak niet relevant.
      Ook de journalistieke kwalificatie dat een foto nieuwswaardig is, of het argument dat het zou gaan om een onschuldige foto volstaan niet als juridisch toereikende rechtvaardiging voor een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer. Het enige steekhoudende argument is de bijdrage aan een publiek debat over een zaak van algemeen belang.

    • Pleegt de RVD censuur wanneer media privéfoto’s willen publiceren?

      Nee, de RVD geeft slechts aan of een foto een privéaangelegenheid betreft en kan adviseren om niet te publiceren. Media beslissen zelf of ze wel of niet publiceren. Uiteindelijk kan alleen de rechter vaststellen of door publicatie van een foto inbreuk is gemaakt op de persoonlijke levenssfeer zonder dat daarvoor een juridische rechtvaardiging was.

    • Waarom is een aantal rechtszaken gevoerd?

      Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima hebben in een aantal gevallen rechtszaken aangespannen vanwege inbreuken op hun persoonlijke levenssfeer en die van hun kinderen. Koning Willem-Alexander en Koningin Máxima vinden dat hun  kinderen, net zoals hun leeftijdsgenootjes, recht hebben op een zo ongestoord mogelijke jeugd en zij willen hun gezin beschermen tegen privacyschendingen.

    • Gaan de rechtszaken die zijn geweest over de mediacode?

      Nee, de uitspraken die de rechtbank heeft gedaan gingen over publicaties van privéfoto's die de rechtbank in alle gevallen zag als een juridisch ontoelaatbare inbreuk op de persoonlijke levenssfeer en dus als onrechtmatig. De mediacode heeft tot doel de persoonlijke levenssfeer van leden van het Koninklijk Huis te beschermen. Daarnaast biedt de mediacode de gelegenheid tegemoet te komen aan de vraag van media naar (privé)beeldmateriaal van leden van het Koninklijk Huis.

      Het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer is verankerd in internationale verdragen, zoals het verdrag waarin de rechten van het kind zijn geregeld en het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens. Verder zijn er uitspraken van het Europees Hof voor de rechten van de mens en de Nederlandse rechter. Uit die verdragen en uitspraken blijkt dat het recht op uitingsvrijheid, waaronder de persvrijheid, van gelijk gewicht is als het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Van geval tot geval moet worden beoordeeld of een inbreuk op de privacy juridisch gerechtvaardigd is. Publieke figuren hebben meer inbreuken op hun privacy te dulden dan niet-publieke figuren, maar niet tot in het oneindige. De rechter vindt een publicatie van een privéfoto gerechtvaardigd wanneer deze een bijdrage levert aan een publiek debat over een zaak van algemeen belang. Onschuldige vakantiefoto's doen dat niet.

    • Wat was de uitkomst van de rechtszaak van de Prins van Oranje tegen Privé inzake de foto's in Porto Ercole?

      Prins Willem-Alexander was in 2005 met zijn gezin in Porto Ercole in Italië en is daar op het strand gefotografeerd met zijn vrouw en Prinses Catharina-Amalia. Deze foto's zijn gepubliceerd in het weekblad Privé. Prins Willem-Alexander en Prinses Máxima beschouwden dit als een inbreuk op hun persoonlijke levenssfeer waarvoor geen juridisch toereikende rechtvaardiging was aan te wijzen, namelijk dat de foto's een bijdrage leveren aan een publiek debat over een zaak van algemeen belang. De Prins en Prinses hebben de rechter gevraagd de publicatie te verbieden. Zij benadrukten dat hun kinderen recht hebben op een zoveel mogelijk ongestoorde jeugd. De rechter heeft de vordering toegewezen en biedt hiermee ook bescherming tegen toekomstige inbreuken op de persoonlijke levenssfeer, waar de Prins en Prinses om hebben gevraagd. Leden van het Koninklijk Huis hebben er, net als iedereen, recht op om in hun privéleven met rust te worden gelaten.   

      Als Privé zich niet aan het vonnis zou houden, had het tijdschrift 50.000 euro moeten betalen voor foto's van Prins Willem-Alexander en Prinses Máxima en 100.000 euro voor foto's van Prinses Catharina-Amalia per editie, tot een maximum van 10 miljoen euro. Dit gold voor een periode van twee jaar. In het vonnis wordt gerefereerd aan de mediacode als instrument voor afspraken tussen het Koninklijk Huis en de media.

       

    • Waarom doet de RVD vaak geen mededelingen over maatregelen naar aanleiding van specifieke schendingen van de mediacode?

      Regelmatig bellen journalisten de RVD met de vraag of media specifieke foto's mogen plaatsen. Zodra het om een privéfoto gaat en er geen juridische rechtvaardiging is voor een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer, adviseert de RVD om niet te plaatsen. De juridische rechtvaardiging om te publiceren is alleen aan de orde - zo heeft de rechter in verschillende uitspraken gezegd - als publicatie van de foto een bijdrage levert aan een publiek debat over een zaak van algemeen belang.

      Dit laatste is niet noodzakelijk hetzelfde als 'nieuws'. Indien bijvoorbeeld Koningin Máxima met haar kinderen naar het strand gaat, wordt dat door sommige media als 'nieuws' gezien. Maar publicatie van de foto van een strandbezoek in gezinsverband levert, ook volgens de rechter, géén bijdrage aan een publiek debat over een zaak van algemeen belang en vormt om deze reden geen juridische rechtvaardiging voor de inbreuk op de persoonlijke levenssfeer.

      De RVD is altijd bereikbaar om journalisten te adviseren of er wel of geen bezwaar is tegen publicatie van foto's of filmbeelden. Media maken vervolgens zelf de afweging een foto te publiceren. Uiteindelijk bepaalt in Nederland de rechter en niet de RVD of een publicatie rechtmatig is.

      Mochten media ondanks een negatief advies een foto toch publiceren dan zal de RVD doorgaans niet direct reageren op vragen van andere media over het wel of niet ondernemen van actie. Door wel te reageren naar derden zou de RVD immers meewerken aan een publieke discussie waardoor andere media mogelijk meer reden zien om de bewuste foto ook te publiceren. Dit is niet in het belang van de betrokkenen waarvan de persoonlijke levenssfeer in het geding is.

      Uiteraard geeft de RVD desgevraagd wel aan derden aan of het gaat om een privéfoto waarvan publicatie wordt ontraden.

    • Is het plaatsen van een hyperlink naar privéfoto’s van leden van het Koninklijk Huis elders op internet een inbreuk op de persoonlijke levenssfeer?

      Wanneer door publicatie van een privéfoto inbreuk wordt gemaakt op de persoonlijke levenssfeer van een lid van het Koninklijk Huis wordt met het linken naar deze foto elders op internet de persoonlijke levenssfeer eveneens geschonden. Het plaatsen van een hyperlink naar een privéfoto van een lid van het Koninklijk Huis staat in dit opzicht dus gelijk aan het publiceren ervan.

      Leden van het Koninklijk Huis hebben, net als ieder ander "het recht om zich in privéomstandigheden vrij en onbespied te wanen". Die conclusie trok de Amsterdamse rechtbank 29 maart 2006 naar aanleiding van de publicatie van vakantiefoto's van Prins Willem-Alexander, Prinses Máxima en hun oudste dochter in Porto Ercole. Op 6 februari 2008 oordeelde dezelfde rechtbank naar aanleiding van publicatie van foto's van Prinses Máxima met haar oudste twee dochters op het Wassenaarse strand, dat "eisers als publieke figuren aandacht van de media hebben te dulden, maar toch ook weer niet vogelvrij zijn".  En de rechtbank gaf aan in haar uitspraak op 28 augustus 2009 naar aanleiding van publicaties van foto's van de skivakantie van het gezin van Prins Willem-Alexander in Argentinië, dat het niet alleen gaat om wat er op foto's is te zien of hoe ze worden gemaakt, het gaat er mede om "dat de betrokken leden van het Koninklijk Huis er niet altijd op bedacht behoeven te zijn dat privéfoto's gepubliceerd kunnen worden". Overigens stelde de rechtbank in deze zaak ook vast dat het "mogelijk maken van publicatie van privéfoto's door ze te verspreiden onder afnemers (van een fotopersbureau) gelijk staat aan publicatie".

      In alle zaken werd geoordeeld dat alleen wanneer door publicatie van een privéfoto van een lid van het Koninklijk Huis een bijdrage wordt geleverd aan een publiek debat over een zaak van algemeen belang er sprake kan zijn van een juridische rechtvaardiging voor de inbreuk op de persoonlijke levenssfeer. 

  • Archief

    • Heeft het weekblad Privé foto’s gepubliceerd van Prinses Mabel op bezoek bij Prins Friso in het ziekenhuis in Londen?

      Het Weekblad Privé heeft inderdaad privéfoto's van Prinses Mabel en haar minderjarige dochtertje gepubliceerd terwijl zij op bezoek gingen bij Prins Friso in Londen. De hoofdredactie van het Weekblad Privé heeft echter in de daarop volgende editie daarvoor excuus aangeboden. In een kadertekst van het weekblad hebben zij aangegeven bij het plaatsen van deze foto's een fout te hebben gemaakt. De foto's zijn per ongeluk gepubliceerd en het Weekblad Privé heeft aangegeven de privacy van de Koninklijke Familie ook in deze kwestie niet te willen schenden.

      De RVD heeft op 24 februari 2012 namens de Koninklijke Familie medegedeeld dat het gezin van Zijne Koninklijke Hoogheid Prins Friso alle ruimte nodig heeft om te leren omgaan met de gezondheidssituatie van Prins Friso en het leven daar op in te richten. In dat kader heeft de RVD alle media verzocht om de hiervoor benodigde privacy van het gezin te respecteren. Dit verzoek is door de meeste media gehonoreerd en de Koninklijke Familie stelt deze betoonde terughoudendheid door de media zeer op prijs.