Stadhouder Prins Maurits. Fragment uit een schilderij van Jean Henri Brandon (1697).

Vanaf de 16e eeuw speelden verschillende stadhouders een belangrijke rol in Nederland. Willem van Oranje werd na zijn overlijden in de 16e en 17e eeuw opgevolgd door verschillende stadhouders. Daarna volgde een korte stadhouderloze periode. In 18e eeuw regeerden tot de inval door de Fransen nog twee erfopvolgers van Willem van Oranje als stadhouder.

Stadhouders 16e en 17e eeuw

De stadhouders van de 16e en 17e eeuw waren geen absoluut regerende vorsten, maar vormden wel een belangrijke politieke factor. Zij stonden in dienst van de afzonderlijke Staten van de zeven gewesten. De stadhouders hadden vooral militaire taken en waren daardoor nauw betrokken bij het buitenlandse beleid van de Republiek. Dit bezorgde hen een bijna vorstelijke positie. De stadhouders waren:

  • Prins Maurits
  • Prins Frederik Hendrik
  • Prins Willem II

Stadhouders 18e eeuw

De stadhouders van de 18e eeuw waren:

  • Prins Willem IV
  • Prins Willem V

In 1795 ging Willem V in ballingschap na de inval der Fransen. Dit betekende het einde van de republiek en ook van het stadhouderschap. Na de Franse tijd keerde zijn zoon Willem Frederik als soeverein vorst terug.