Hare Majesteit de Koningin, Hunne Koninklijke Hoogheden de Prins van Oranje en Prinses Máxima der Nederlanden en de minister-president, mr.dr. J.P. Balkenende, zijn zaterdag 13 mei in de Abdij te Middelburg aanwezig bij de uitreiking van de Four Freedoms Awards 2006.

Het Amerikaanse Franklin and Eleanor Roosevelt Institute kent deze onderscheiding toe aan personen die op mondiaal niveau een substantiële, moedige en persoonlijke bijdrage hebben geleverd aan de vrijheid in de wereld. De Awards worden dit jaar uitgereikt aan Mohamed ElBaradei, directeur-generaal van het Internationaal Atoom- en Energieagentschap, Carlos Fuentes, Mexicaans schrijver, de Taizé Community, de door broeder Roger gestichte oecumenische gemeenschap in het zuiden van Frankrijk, Muhammad Yunus, grondlegger van het microkrediet en de Birmese vrijheidsstrijdster Aung San Suu Kyi.

De onderscheiding is vernoemd naar de Amerikaanse president Franklin Delano Roosevelt. Zijn voorouders zijn uit Zeeland naar de Verenigde Staten geëmigreerd. De vier vrijheden werden door Roosevelt tijdens de Tweede Wereldoorlog opgesomd in een rede tot het Amerikaanse congres: de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van geloof, de vrijwaring van gebrek en de vrijwaring van vrees. De vier vrijheden maken deel uit van de preambule van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, die op 10 december 1948 officieel werd aangenomen door de Verenigde Naties. Het Roosevelt Institute wil, door de erkenning van de grote verdiensten van de voorvechters die voor deze grondrechten opkomen, de onschatbare waarde benadrukken van vrijheid, die voor veel mensen in de wereld allerminst vanzelfsprekend of gegarandeerd is.

Elke twee jaar worden vijf Awards toegekend. Vier aan personen wier inzet direct kan worden verbonden aan één van de vier vrijheden en één aan een persoon die zijn functie, zijn persoonlijkheid en zijn invloed langdurig heeft aangewend ten dienste van de menselijke vrijheid in al zijn facetten. In 2002 werd deze Four Freedoms Award toegekend aan Nelson Mandela, in 2004 aan Kofi Annan en dit jaar aan Mohamed ElBaradei.

Mohamed ElBaradei

Mohamed ElBaradei ontvangt de prijs voor zijn inzet en toewijding, zijn rol als groot en gerespecteerd diplomaat en voor zijn positie als directeur-generaal van het Internationaal Atoom en Energie Agentschap waarin hij streeft naar naleving van het non-proliferatieverdrag en het voorkomen van nucleaire dreiging. De wijze waarop ElBaradei hieraan, sinds 1984 invulling geeft, heeft respect van alle wereldleiders. De onderscheiding wordt uitgereikt door minister van Buitenlandse Zaken, Ben Bot.

Overige onderscheidingen

Naast de Award voor Mohamed ElBaradei worden nog vier afzonderlijke onderscheidingen toegekend.

Carlos Fuentes, Mexicaans schrijver, krijgt de onderscheiding voor vrijheid van meningsuiting. Hij is een van de meest vooraanstaande Spaanstalige novel- en essayschrijvers. Zijn werk heeft veel invloed gehad op de Latijns-Amerikaanse literatuur en zijn boeken zijn in diverse talen gepubliceerd. Naast boeken schrijft Carlos Fuentes regelmatig artikelen voor o.a. El País. De onderscheiding wordt uitgereikt door Patrick Collard, promotor van Fuentes in 2000 aan de Universiteit van Gent.

De Taizé Community krijgt de onderscheiding voor vrijheid van godsdienst. In 1940 stichtte broeder Roger in het Zuidfranse Taizé een internationale, oecumenische gemeenschap. De broeders van Taizé hebben zich voor het leven verbonden om materiële en geestelijke goederen te delen, om celibatair en in grote eenvoud te leven. De Broeders van Taizé leiden wereldwijd ontmoetingen, die onderdeel zijn van een pelgrimage van vertrouwen op aarde. Terry Waite, oud-laureaat, en Simon Jelsma, onder andere mede-oprichter van OXFAM-NOVIB en de Nationale Postcode Loterij, reiken de onderscheiding uit.

Muhammad Yunus neemt als "founding father" van het concept Microfinanciering de onderscheiding voor vrijwaring van gebrek in ontvangst uit handen van Prinses Máxima.
Professor Muhammad Yunus is de oprichter van de Grameen Bank. Hij is midden jaren '70 als eerste begonnen met het verstrekken van kleine leningen aan vrouwelijke ondernemers in Bangladesh, een succesvolle vorm van ontwikkelingshulp, waar ook Prinses Máxima zich voor inzet.

Daw Aung San Suu Kyi is o.a. Birmees politica en leider van de geweldloze beweging voor de mensenrechten en democratie in Myanmar (Birma). In 1991 won ze de Nobelprijs voor de Vrede, de bijbehorende cheque van 1,3 miljoen dollar gebruikte ze om een fonds voor gezondheid en ontwikkeling voor het Birmaanse volk op te richten. Sinds 30 mei 2003 wordt Daw Aung San Suu Kyi zonder recht op communicatie gevangen gehouden na rellen tussen voor- en tegenstanders van het bewind. De onderscheiding voor vrijwaring van vrees wordt in ontvangst genomen door Martin Morland, oud-ambassadeur van het Verenigd Koninkrijk in Birma en vriend van Suu Kyi.

Lijst van laureaten

De lijst van laureaten vermeldt onder anderen de namen van Helmut Schmidt, Olof Palme, Václav Havel, Simon Wiesenthal, Jan Tinbergen, Ruud Lubbers, de Dalai Lama, Artsen zonder Grenzen, Desmond Tutu en Prinses Juliana. In de kersttoespraak van 2003 die Koningin Beatrix opdroeg aan haar moeder verwees zij naar deze onderscheiding. De Koningin noemde de vier vrijheden de morele pijlers van onze beschaving.

30 maart 2006

Zie ook de fotogalerij