De toespraak is uitgesproken in het Engels.
Majesteiten,
Wij zijn zeer verheugd om u in ons midden te hebben en ontvangen u met grote genegenheid. Mede namens mijn echtgenote, Koningin Máxima, heet ik u van harte welkom! Wij zijn dankbaar voor de diepe vriendschap tussen onze families. En voor de unieke en historische band tussen onze landen.
Een band die 426 jaar geleden, in 1600, ontstond. Door Liefde.
‘De Liefde’ was de naam van het Nederlandse galjoen dat op 19 april 1600 het Japanse eiland Kyushu bereikte na een barre tocht vol ontberingen. En het was met liefde dat de inwoners de zieke en verzwakte bemanningsleden opnamen en verpleegden. Een bijzonder begin van een bijzondere vriendschap.
Vanavond vieren we deze vriendschap. In het besef dat onze eeuwenlange samenwerking ons beide veel heeft gebracht. Welvaart, kennis, innovatie, culturele uitwisseling.
En soms intense momenten, zoals afgelopen zondag, tijdens de sportieve krachtmeting tussen onze elftallen. Heel bijzonder en plezierig om dit samen te beleven!
Oranda no kakehashi. De Hollandse brug. Zo typeerde uw land ons in vroeger tijd toen wij uw raam op de westerse wereld waren.
Omgekeerd werd onze wereld groter dankzij de contacten met u!
Wij Nederlanders zijn gefascineerd door uw land en uw cultuur. Altijd geweest ook. In de 19de eeuw was Japan een rijke inspiratiebron voor een van onze nationale iconen, Vincent van Gogh.
Ook vandaag de dag is de nieuwsgierigheid naar uw land groot. Bij jong en oud. In menig kinderkamer staat een verzamelboek met Pokémon-plaatjes naast de boeken van Nijntje. Anime en Manga zijn een begrip, ook bij ons. Sushi heeft de weg naar de Hollandse eettafel gevonden. Generaties Nederlandse families hebben zich sinds de 20ste eeuw omringd met elektronische producten van Japanse makelij. Of rijden in een Japanse auto. En een groeiende stroom Nederlandse bezoekers laat zich betoveren door de schoonheid van uw land en sluit Japan in zijn hart. Ons gezin is daarop geen uitzondering; we koesteren de mooie herinneringen.
Wie minder ver wil reizen, kan in eigen land terecht: in de Japanse tuin van Landgoed Clingendael bij Den Haag. Of in het Sieboldhuis in Leiden waar bezoekers zich eerder dit jaar verdrongen rond de prachtige prenten van Kawase Hasui. Boeken over Japan staan op de bestsellerslijst, zoals sommigen hier aanwezig maar al te goed weten.
Wij zijn dankbaar voor de vriendschap en de belangstelling voor elkaars cultuur die ons verenigen. We realiseren ons tegelijkertijd dat ons gedeelde verhaal ook bitterheid omvat.
Onze lange, gezamenlijke geschiedenis kent een pijnlijke episode waar we niet aan voorbij willen en kunnen gaan: de Tweede Wereldoorlog.
Onze burgers en militairen is in deze periode groot leed berokkend. Diepe wonden die toen zijn geslagen, werken ook in de generaties erna door. Ook in Japan heeft de bevolking de vreselijke gevolgen van de oorlog moeten dragen, in het bijzonder in de laatste fase.
Majesteit, u en ik zijn een flink aantal jaren na de Tweede Wereldoorlog geboren. De verschrikkingen uit die tijd kennen we alleen van de verhalen. Verhalen die verteld moeten blijven worden, om lessen te trekken en samen te blijven werken aan een toekomst van verzoening, vrede en gerechtigheid. Het ‘Japan-Netherlands Peace Exchange Program’ is daarbij van grote waarde.
Door erkenning van het verleden in zijn volle breedte, creëren we ruimte voor een gezamenlijke toekomst.
Sprekend over die gezamenlijke toekomst, denk ik meteen aan mijn bezoek vorig jaar aan de Expo Osaka, Kansai. Tijdens de Expo stond de vraag centraal hoe om te gaan met de opgaven van deze tijd onder het motto ‘Designing future society for our lives’.
Onze landen kennen dezelfde uitdagingen op het gebied van waterbeheer, klimaatverandering, demografische ontwikkelingen en gezondheidszorg. En zoals dat goede vrienden betaamt, zoeken we elkaar op bij het vinden van oplossingen.
Dertig jaar geleden sloten Japan en Nederland het Science, Technology and Innovation verdrag. En zeker de laatste jaren werken onze landen steeds nauwer samen op het gebied van onder andere veiligheid en defensie. Zo meerde twee dagen geleden het Nederlandse fregat De Ruyter aan in Tokio. Nederlandse F35’s namen dit voorjaar deel aan een gezamenlijke oefening in uw land. En Japan werkt steeds hechter samen met de NAVO, samen met drie andere landen in de ‘Asia Pacific’.
In deze tijd waarin de internationale rechtsorde onder hoogspanning staat, beseffen wij hoezeer wij elkaar als gelijkgezinde partners nodig hebben.
Onze landen delen belangrijke waarden. Wij hechten beide aan een gezonde democratie, aan een open economie, aan een goed functionerende rechtsstaat. Wij maken ons allebei hard voor de internationale rechtsorde. In Den Haag is dat heel zichtbaar.
Daar zetelen het Internationale Gerechtshof en het Internationale Strafhof. Beide hebben een Japanse president. Ik ben dankbaar dat ze hier vanavond aanwezig zijn. En we denken natuurlijk ook aan uw vader, Majesteit, die gedurende tien jaar verbonden was aan het Internationaal Gerechtshof in Den Haag – onder meer als president - en zich hier heeft ingezet voor het vreedzaam beslechten van internationale geschillen.
Japan en Nederland voelen een gedeelde verantwoordelijkheid om democratie en recht te verdedigen en beschermen, samen met andere landen. En wat een zegen dat we elkaar daarbij kunnen aanvullen en versterken, ieder vanuit het eigen continent!
De tijd dat wij slechts door een smalle brug tussen Deshima en het vasteland verbonden waren, ligt ver achter ons. Onze relatie is net zo veelomvattend als de baan van de zon, van Oost naar West. Onze vriendschap en verbondenheid zijn blijvend.
Ik wil u allen vragen het glas met mij te heffen.
Majesteiten, ik wens u gezondheid en geluk toe.
Op de vriendschap tussen Japan en het Koninkrijk der Nederlanden!
Kanpai!