De toespraak is uitgesproken in het Engels.

Governor Francis,
Consul General,
excellenties,
dames en heren,

Goedemorgen! Ik ben blij en dankbaar om op deze historische dag in uw midden te zijn. Met hart en ziel herdenken wij vandaag Statia Day. Samen brengen wij een ode aan dit mooie, dappere eiland en zijn trotse bewoners.

Er komen vandaag verschillende verhalen samen.

Er is het verhaal van Statia ‘de Gouden Rots’. 
Het eiland dat precies 250 jaar geleden het allereerste internationale saluut bracht aan de Amerikanen in hun strijd voor onafhankelijkheid. Een ogenschijnlijk kleine actie. Maar met een immense symbolische betekenis. De saluutschoten die toen werden gelost, galmen na tot op de dag van vandaag. Hier op Statia werd voor het eerst erkend dat een nieuw tijdperk was aangebroken met in steeds sterkere mate een leidende rol voor de Verenigde Staten van Amerika.

We moeten niet vergeten dat het om veel méér ging dan een vrijblijvend saluut vanaf de zijlijn. Statia maakte als vrije haven de revolutie van de Amerikanen mede mogelijk! Hun patriottische strijd om onafhankelijkheid was succesvol dankzij de wapens, de munitie, het kruit, de kleding en medicamenten die via dit eiland werden aangevoerd. Statia - de Gouden Rots - maakte het verschil.

Op deze dag is het belangrijk te onderstrepen dat – ondanks verschillen van inzicht – de Verenigde Staten en het Koninkrijk der Nederlanden altijd schouder aan schouder zullen blijven werken aan veiligheid, vrijheid en economische ontwikkeling.

The First Salute is een ijkpunt in de geschiedenis. 
Maar onze gezamenlijke geschiedenis omvat veel meer.

Er is óók het verhaal van Statia als plek van herinnering aan slavernij. 
In de 17de en 18de eeuw kwamen vele duizenden mensen uit West-Afrika hier aan land. Na een mensonterende reis van twee maanden, opeengepakt in scheepsruimen met niet meer dan twee vierkante meter per persoon. Voor hen geen saluut bij aankomst. Ze werden te werk gesteld op de suikerplantages of als sjouwer op de kade. Of ze werden doorverkocht naar omringende eilanden. 

Vorige maand presenteerde professor Oostindie de resultaten van het onafhankelijke onderzoek dat op mijn verzoek werd gedaan naar de rol van het Huis van Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Hij liet zien dat kolonialisme en slavernij door stadhouders en koningen eeuwenlang actief werden ondersteund.

Ik heb in Leiden gezegd hoezeer dit me raakt en hoezeer ik me verbonden voel met allen die de doorwerking van het slavernijverleden nog voelen. En vandaag wil ik dat herhalen bij u, de gemeenschap van Statia, die mij zo dierbaar is en waarvoor ik respect heb.

En dat zeg ik niet zomaar.
Want het belangrijkste verhaal van vandaag is het verhaal van de veerkracht van Statia.

Ik weet dat het leven op dit geïsoleerd liggende eiland voor velen niet gemakkelijk is. Boodschappen zijn duur, banen liggen niet voor het oprapen en de gezondheidszorg is beperkt.

Maar ondanks deze hindernissen houden de Statianen het hoofd hoog! 

Daarom wil ik vandaag – 250 jaar na The First Salute – ook een saluut brengen aan de bevolking van Statia! Aan haar kracht, haar trots en haar levensvreugde die steeds weer overwinnen.

Niet alles is perfect. Maar gelukkig gaat het met de inzet van velen wél de goede kant op. 
Vorige maand hadden we op Paleis Noordeinde Mega D Youth Foundation te gast, de winnaar van een Appeltje van Oranje en daarmee een van de beste sociale initiatieven in ons Koninkrijk. Fantastisch hoe zij concreet bijdragen aan toekomstkansen voor jongeren op dit eiland. En zo zijn er veel meer goede voorbeelden.

Zes van de tien Statianen vinden dat hun leven in de afgelopen vijf jaar is verbeterd. Dat bleek uit recent onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek. En het cijfer dat Statianen geven aan hun geluk is gemiddeld een 8,5!

Binnen het Koninkrijk trekken we samen op om de kwaliteit van wonen en werken op dit eiland met zijn unieke erfgoed verder te versterken.

Alle inwoners van ons Koninkrijk zijn gelijkwaardig. Laten we samen blijven werken aan eerlijke kansen op een goed leven voor iedereen. 

Ik wil Statia graag van ganser harte gelukwensen bij de viering van deze bijzondere feestdag. Een viering waarin zoveel verhalen samenvloeien en waarin verleden, heden en toekomst elkaar de hand reiken. 

Statia kennen is Statia liefhebben.

Golden Rock, I'll always miss you,
When I am far from thee,
Never, never I'll forget you
Where-so-ever I may be. 

Dank u wel.