Maart 2014

Peru en Colombia zijn economisch in opkomst. Beide landen werken er hard aan om mensen met een laag inkomen en kleine ondernemers zoveel mogelijk kansen te geven zich te ontwikkelen. Een goede toegang tot financiële dienstverlening is daarbij een essentiële voorwaarde. Hare Majesteit Koningin Máxima bezocht beide landen als speciale pleitbezorger van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties voor inclusieve financiering voor ontwikkeling.
Koningin Máxima ging kijken in de landbouwregio bij de stad Bucaramanga in het noordoosten van Colombia. Daar sprak ze onder meer met Maria Daza, die een stuk land van 3 hectare van haar ouders heeft geërfd, waar ze citroenen en limoenen verbouwt voor de export. Ze heeft haar bedrijfje kunnen opbouwen met krediet van de Fundación Delamujer (Stichting van de Vrouwen). “We oogsten de citroenen en tussenpersonen exporteren die. Er gaan containers overal naartoe.” Met het geld dat ze verdient heeft Maria inmiddels een eigen huis kunnen bouwen. In de hoofdstad Bogotá sprak de Koningin met de ministers van Financiën, Landbouw en Onderwijs over de Colombiaanse aanpak. Ook bezocht zij een kinderopvangproject samen met de echtgenote van President Santos.
In Peru bracht de Koningin onder meer een veldbezoek aan een van de buitenwijken van Lima. Daar ging zij kijken bij een bank die zich sterk maakt voor kleine ondernemers. Onder hen was visverkoper Severino. Hij vertelde de Koningin trots dat hij met zijn eerste lening een kar had gekocht om vis aan huis te verkopen. Met zijn extra opbrengsten kon hij dankzij de bank nu zijn kinderen naar school sturen en sparen voor een koelkast voor zijn bedrijf.

Koning Willem II (1792 - 1849) was een groot kunstliefhebber en een hartstochtelijk verzamelaar. Hij bouwde een indrukwekkende collectie schilderijen en tekeningen op, met werken van kunstenaars als Rembrandt, Hans Memling, Jan Steen, Francesco Melzi, Leonardo da Vinci, Raphael en Peter Paul Rubens. Na zijn overlijden werd de kunstcollectie geveild. De meeste werken gingen naar musea en verzamelaars in het buitenland. Het is de verdienste van het Dordrechts Museum - samen met de Hermitage in Sint-Petersburg, Villa Vauban in Luxemburg en het Koninklijk Huisarchief – dat een groot deel van de kunstwerken weer in Nederland bij elkaar kwam en te bewonderen was voor een groot publiek. Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander was op 4 maart aanwezig bij de opening van de tentoonstelling Willem II - Kunstkoning. Hij zag niet alleen kunstwerken uit de collectie van zijn voorvader, maar ook een groot aantal andere museumstukken die een beeld gaven van het leven van Willem II. Blikvanger was de opgezette Ierse halfbloed Wexy, het trouwe paard waarop Willem II gewond raakte tijdens de Slag bij Waterloo.
De publieke belangstelling voor ‘Willem II - Kunstkoning’ overtrof alle verwachtingen: in ruim 3 maanden bezochten meer dan 100.000 mensen de tentoonstelling.

Wat is er Hollandser dan kaas? In Alkmaar staat het Hollands Kaasmuseum, dat in 1983 zijn deuren opende in het monumentale, veertiende-eeuwse Waaggebouw. Dit museum toont de geschiedenis van de bereiding van kaas- en zuivelproducten. Het museum werkt uitsluitend met vrijwilligers die zich met veel enthousiasme inzetten voor 'hun' Kaasmuseum. Na 30 jaar en een miljoen bezoekers werd het tijd voor een nieuwe inrichting. Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander heropende het geheel vernieuwde museum op 6 maart. Dankzij de inzet van audiovisuele middelen is het veel meer een 'doemuseum' geworden, waardoor het ook voor kinderen aantrekkelijker is geworden.
In de Lage Landen wordt al circa 3000 jaar kaas gemaakt. Dat blijkt uit gevonden potjes van aardewerk uit 800 v.Chr. met gaatjes waarin de wrongel uitlekte. In de Middeleeuwen werd al Nederlandse kaas naar het buitenland geëxporteerd. Vanaf de Gouden Eeuw staat Nederland in het buitenland bekend als kaasland.
Mevrouw Lakeman, al 29 jaar als vrijwilliger actief in het museum, leidde de Koning rond. Burgemeester Bruinooge roemde de inzet van de vrijwilligers: “Kaas is maar een product. Maar de vrijwilligers hier weten dat zo’n product je een identiteit kan geven. Dat het een stad op de wereldkaart kan zetten.”

Hare Majesteit Koningin Máxima opende 10 maart in Hilversum de vierde editie van de 'Week van het geld’. In deze week leren kinderen in het basisonderwijs hoe ze verstandig kunnen omgaan met geld. Meer dan de helft van alle basisscholen deed mee. Deskundigen uit de financiële wereld gaven in totaal meer dan 5000 gastlessen op scholen door heel Nederland. De speciale ‘Week van het geldkrant’ bood creatief lesmateriaal, met opdrachten, puzzels en weetjes.
Tijdens het openingsevenement vond de finale plaats van ‘De Gelduitdaging’: een scholenwedstrijd voor kinderen in groep 8. In het najaar van 2013 waren zij aan de slag gegaan met een eigen project om geld te verdienen. Winnaar werd de Kluinveenschool uit Wieren. De kinderen organiseerden een succesvolle wintermarkt waarvan de opbrengst naar een goed doel ging.
De Week van het geld wordt jaarlijks georganiseerd door het platform Wijzer in geldzaken. Koningin Máxima is erevoorzitter van dit platform. Zij beklemtoonde in een toespraak het belang van financiële educatie. “Een euro kun je maar één keer uitgeven. Dan moet je goed weten hoe je dat doet. Als je iets moois wilt kopen, is het goed een plan te maken. Kan het bijvoorbeeld goedkoper? Of moet je ervoor sparen? En hoeveel dan per week? Anders komt die iPad er echt niet.”

Ongeveer 1,3 miljoen mensen in Nederland hebben een baan in de zorg en het welzijnswerk. De praktijk van hun werk is niet altijd zichtbaar. Tijdens de Nationale Week van Zorg en Welzijn openen ongeveer 2000 organisaties hun deuren, zodat iedereen kan komen kijken naar wat werken in deze sector inhoudt. Hare Majesteit Koningin Máxima was op 11 maart te gast bij zorginstelling Avoord Zorg en Wonen in Etten-Leur. Deze instelling biedt verpleging en zorg voor mensen die niet meer (geheel) zelfstandig kunnen wonen. Dat varieert van begeleiding bij dagactiviteiten en thuiszorg tot begeleiding van mensen in hun laatste levensfase, thuis of in het hospice.
De Koningin bezocht hospice Marinahof en locatie Kloostergaard, waar mensen wonen die zorg nodig hebben maar graag zelfstandig willen blijven. Ze sprak daar met bewoners, medewerkers en vrijwilligers. De medewerkers vertelden haar over de veranderingen in hun werk: steeds belangrijker daarin is mensen helpen om langer de regie over hun eigen leven te voeren. Martin den Hartog (bestuurder van Avoord Zorg en Wonen): “Ons motto is ‘Zoals u wenst’. Dit zie je terug in het feit dat bij ons huisdieren toegestaan zijn en dat een van onze bewoners een Harley Davidson op zijn kamer heeft staan, omdat hij er zo moeilijk afscheid van kon nemen na een beroerte.”

Elke dag komen er circa 110.000 mensen op station Rotterdam Centraal en dat aantal zal de komende jaren naar verwachting nog flink toenemen. Om ruimte te bieden aan die groeiende stroom reizigers, startte na jaren van voorbereiding in 2008 de bouw van een compleet nieuw Rotterdam Centraal. Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander opende het nieuwe station op 13 maart. Hij werd rondgeleid door Bart Verberne, bouwmanager bij Prorail. “Een groot verschil met het vroegere station is de overkapping bij de perrons. Vroeger was het grijs en donker omdat er nauwelijks daglicht kwam. Nu zie je het daglicht over de perrons komen en dat geeft een heel ruimtelijk en open gevoel. Dat wordt door onze reizigers zeer gewaardeerd.” Duizenden Rotterdammers kwamen op de opening af. Een van hen zei: "Natuurlijk ben je trots. Het is toch mooi!? Wat wil je? Dit is uitstraling voor Rotterdam."
Rotterdam Centraal is het eerste station dat gereed komt in een reeks van grootschalige stationsvernieuwingen. Het nieuwe station is gerealiseerd door het ministerie van Infrastructuur en Milieu, de gemeente Rotterdam, Stadsregio Rotterdam, ProRail en NS. Markant is de puntvorm van de entree van het station aan de stadskant. Verantwoordelijk voor het ontwerp is een combinatie van architectenbureaus: Benthem Crouwel Architekten, MVSA Meyer & Van Schooten Architecten en West 8.

Hare Majesteit Koningin Máxima bezocht op 18 maart bij Tilburg University een bijeenkomst over sociale innovatie. Sociale innovatie staat voor het aanpakken van maatschappelijke vraagstukken op een vernieuwende manier, waarbij ondernemers, onderwijsinstellingen, overheid, vakbonden en burgers de krachten bundelen. Denk aan het samen bestrijden van jeugdwerkloosheid en aan het in staat stellen van hulpbehoevende ouderen om op een goede manier zelfstandig te blijven wonen. In de regio Midden-Brabant werken veel partijen samen aan oplossingen op deze gebieden. Zij ondertekenden in aanwezigheid van de Koningin een Social Innovation-programma.
De Koningin maakte in Tilburg kennis met enkele concrete projecten die een voorbeeld zijn van sociale innovatie. Eén daarvan was “Prins Heerlijk leren en werken in de ouderenzorg” bij Servicecentrum Het Laar. Jongeren met leerproblemen krijgen de mogelijkheid een intensief begeleide, praktijkgerichte MBO-opleiding te volgen tot zorghulp of helpende zorg en welzijn. De Koningin kreeg van enkele net gediplomeerde jongeren een rondleiding langs hun werkplekken. Zij gaven uitleg over hun leer- en werkervaringen in het restaurant, de winkel en de afdeling voor dementerende ouderen. Afgestudeerde Dowie van Ingen: “Ik ben een jongen met een lichte verstandelijke beperking, dus ik kan niet naar een normale middelbare school. Dit geeft me meer rust, duidelijkheid en structuur.” Zijn studiegenoot Jules Rademacher: “Ik heb net een diploma gekregen voor zorghulp. Daar ben ik apetrots op. Ik heb nu ook een baan gekregen.”

De European Cultural Foundation (ECF) zet zich sinds de oprichting in 1954 in voor cultuur en culturele uitwisseling in Europa. Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Laurentien volgde in 2007 Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Margriet op als president van de ECF. Sinds 2008 wordt jaarlijks de Princess Margriet Award uitgereikt aan kunstenaars en denkers die het Europese publiek met hun werk raken en aan het denken zetten. Op 18 maart reikte Prinses Margriet deze award in Brussel uit aan Teatro Valle Occupato uit Rome en cultureel activist Teodor Celaskoski uit Zagreb.
Teatro Valle Occupato kreeg de prijs voor de manier waarop de theatergroep het historische theater in hartje Rome een nieuwe toekomst heeft gegeven als platform voor artistiek experiment en debat. Teodor Celakoski ontving de onderscheiding voor zijn verbindende vermogen. Hij vindt nieuwe wegen om culturele organisaties, overheid en publieksgroepen bijeen te brengen en samen te laten werken aan culturele uitingen en stadsontwikkeling.
Prinses Laurentien hield in Brussel de openingstoespraak. Zij zei: “Over Europa wordt voornamelijk gesproken als over een gemeenschap van economische belangen en deels een gemeenschap van waarden zoals vrede, recht, sociale zekerheid, solidariteit en mensenrechten. Maar wat het niet is – of niet voldoende – is een gemeenschap van beelden, gedeelde ervaringen, gevoelens en dromen. In andere woorden: van alles wat cultuur helpt tot stand te brengen. Cultuur kan kloven overbruggen door de taal die zij spreekt en de gevoelens en ideeën die zij uitdrukt - van liefde, overlevingskracht en vrijheid.”

In 2014 organiseerde het Oranje Fonds voor de 10e keer de landelijke vrijwilligersdagen NLdoet. In die 10 jaar deden anderhalf miljoen mensen ruim 40.000 vrijwilligersklussen. Op 21 maart was traditiegetrouw een aantal leden van de Koninklijke Familie als vrijwilliger actief. Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander en Hare Majesteit Koningin Máxima gingen aan de slag op kinderboerderij Het Akkertje in Rijswijk. Samen met de andere vrijwilligers trotseerden zij het slechte weer en hielpen zij onder andere met het verven van een schuur en het plaatsen van palen voor een nieuw hekwerk. Zorgmanager Hans Houweling was er heel blij mee: “Wij werken hier het hele jaar met mensen met een beperking. Die onderhouden en verzorgen de kinderboerderij, de dieren en het terrein. Dat gaat uitstekend. Alleen de grote klussen schieten er wel eens bij in. Op een dag als vandaag gebeurt dat uitstekend met vrijwilligers van NLdoet.” Een van de vrijwilligers bij Het Akkertje: “Ik hou van beesten en ik vind het heerlijk om bezig te zijn. Dit vind ik een uitgelezen moment om iets te betekenen voor de maatschappij.”
Prinses Beatrix, Prinses Margriet, Prinses Marilène en mr. Tjalling ten Cate zetten zich in Zeewolde in voor het Instituut voor Natuureducatie en Duurzaamheid. Zij hielpen met klussen in en rond de expositieruimte De Roode Schuur en met het onderhoud van het natuurpad dat in de omgeving is uitgezet.

Oud-Amelisweerd aan de Kromme Rijn tussen Bunnik en Utrecht is een van de best bewaarde 18de-eeuwse buitenplaatsen in Nederland. Het landgoed - bestaande uit landhuis, koetshuis en omliggend park - is een rijksmonument. In het oog springend is het originele Chinese behang uit de periode 1750-1770 dat de muren van de twee grootste kamers van het landhuis bedekt. Het behang werd destijds gemaakt in Kanton en is door de V.O.C. naar Nederland gebracht.
Na een ingrijpende restauratie, ging het landhuis in 2014 met een nieuwe bestemming open voor het publiek. Bezoekers van Museum Oud-Amelisweerd (MOA) kunnen niet alleen genieten van de Chinese behangsels, maar ook van werk van kunstenaar Armando. Het MOA stelt zich tot taak de Armando Collectie in kaart te brengen en wisselende delen daarvan aan het publiek te presenteren. Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Beatrix verrichtte op 21 maart de opening. Als openingshandeling klingelde zij samen met Armando belletjes waarmee zij het teken gaven voor de gerestaureerde klok op het landhuis om voor het eerst in 65 jaar weer te luiden.
Armando (1929) geldt als een van Nederlands veelzijdigste kunstenaars. Hij is schilder, tekenaar, beeldhouwer, schrijver en film- en televisiemaker. Het eerste Armando-museum in de binnenstad van Amersfoort brandde in 2007 uit, waarbij veel werk verloren ging. In Oud-Amelisweerd is nu opnieuw een plek gecreëerd voor zijn indrukwekkende oeuvre. “Ik ben heel blij dat er weer ruimte is voor zijn collectie en dat de Prinses het museum opent”, zei museumdirecteur Yvonne Ploumen.

Hare Majesteit Koningin Máxima ontving 21 maart in Baden-Baden de Deutsche Medienpreis 2013. Zij ontving de prijs voor haar inspanningen als speciale pleitbezorger van de VN-secretaris-generaal voor inclusieve financiering voor ontwikkeling. Sinds 2009 zet zij zich in deze functie wereldwijd in om financiële diensten voor iedereen toegankelijk te maken. Ruim 2,5 miljard mensen hebben geen toegang tot een bank- of spaarrekening. Dit maakt het moeilijk om een lening of verzekering te kunnen afsluiten die aansluit bij hun persoonlijke situatie. Dit geldt bijvoorbeeld voor 500 miljoen kleine boerenbedrijven in ontwikkelingslanden die veelal gerund worden door vrouwen. Door geld veilig op een spaarrekening te zetten kunnen tegenvallers worden opgevangen en is er geld om kinderen naar school te laten gaan. Een betere toegang tot financiële diensten en financiële educatie dragen bij aan vermindering van armoede en meer kansen voor kleine ondernemers.
In haar dankwoord schetste de Koningin hoe in de negentiende eeuw in Duitsland de eerste stappen werden gezet om ‘gewone’ mensen toegang te geven tot financiële diensten. Mede dankzij de Sparkassen en de Kredietunie van Raiffeisen, wist Duitsland zich te ontwikkelen tot een van de welvarendste landen ter wereld.
De Deutsche Medienpreis wordt jaarlijks toegekend aan een persoon die een belangrijke bijdrage levert aan maatschappelijke ontwikkeling. De winnaar wordt bepaald door een jury bestaande uit hoofdredacteuren van een aantal grote media in Duitsland.

President Xi Jinping van China en zijn echtgenote mevrouw Peng Liyuan brachten 22 en 23 maart een staatsbezoek aan Nederland op uitnodiging van Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander. Het was de eerste keer dat een staatshoofd van China een staatsbezoek bracht aan ons land. China en Nederland beschouwen elkaar als belangrijke partners. President Xi Jinping zei Nederland te zien als de toegangspoort naar Europa.
Onze landen werken op tal van terreinen nauw samen, zoals landbouw en voedselproductie, waterveiligheid, verbetering van het stedelijk milieu, gezondheid en handel en logistiek. De belangstelling van beide kanten voor het staatsbezoek was dan ook groot. President Xi Jinping liet zich vergezellen door een groot aantal ministers en door een uitgebreide delegatie van tweehonderd vertegenwoordigers van Chinese bedrijven. Ook reisden tweehonderd Chinese journalisten mee.

Tijdens een economisch forum in Noordwijk ontmoetten de Chinese zakenlieden hun Nederlandse counterparts. Op kasteel Keukenhof kregen de President en zijn vrouw een presentatie van Nederlandse agrarische technologie en de mogelijkheden voor samenwerking bij de toepassing daarvan in China. Vervolgens doopte mevrouw Peng een speciale tulp: de Tulipa Cathay. Tulpenkweker Jan-Karel Apeldoorn: “Op onze kwekerij hebben wij tien jaar geleden in een veld met paarse tulpen, deze nieuwe tulp gevonden. Dan moet je hem nog tien jaar opkweken voordat je uiteindelijk zover bent dat je hem een naam kunt geven.”
De President ontmoette tijdens het staatbezoek ook minister-president Rutte en de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer der Staten-Generaal, mevrouw Broekers-Knol en mevrouw Van Miltenburg.

Op 24 en 25 maart waren 58 wereldleiders in Nederland te gast voor de derde Nuclear Security Summit (NSS). Zij maakten afspraken om te voorkomen dat terroristen nucleair materiaal uit onder meer kerncentrales, ziekenhuizen en onderzoekscentra in handen kunnen krijgen waarmee zij een kernwapen zouden kunnen maken. De eerste top werd in 2010 in Washington gehouden, op initiatief van President Obama. Hij vroeg Nederland om - na de Republiek Korea in 2012 - de derde top in 2014 te organiseren.
Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander en Hare Majesteit Koningin Máxima ontvingen de NSS-deelnemers op 24 maart voor een diner op Paleis Huis ten Bosch in Den Haag. De Koning verwees naar de bijzondere geschiedenis van het paleis: “Mijn overgrootmoeder, Koningin Wilhelmina, stelde dit Paleis ter beschikking voor de Haagse Vredesconferenties, meer dan een eeuw geleden. De eerste vond plaats in 1899, op initiatief van de Russische Tsaar Nicolaas II. De tweede Haagse Vredesconferentie, geïnitieerd door President Roosevelt, was in 1907. Vierenveertig staten waren vertegenwoordigd. Zij waren verenigd door de overtuiging dat we als soevereine staten elkaar nodig hebben om onze wereld veiliger te kunnen maken. Die overtuiging verenigt ons ook hier vandaag, als partners werkend aan nucleaire beveiliging.”
De nieuwe afspraken die tijdens de NSS in Den Haag zijn gemaakt, hebben onder meer betrekking op het verminderen van de hoeveelheid gevaarlijk nucleair materiaal in de wereld (hoogverrijkt uranium en plutonium), op een betere beveiliging daarvan en betere internationale samenwerking en uitwisseling van informatie.

Meer dan 80.000 mensen bezochten op 29 maart het Grondwet Festival in Den Haag, ter gelegenheid van het 200-jarig bestaan van de Nederlandse Grondwet. Onder hen was Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander. Tijdens het festival openden instellingen en gebouwen die normaal niet vrij toegankelijk zijn hun deuren, zoals de Ridderzaal, de Eerste en Tweede Kamer, het Kabinet van de Koning, de Raad van State, de Hoge Raad en het Vredespaleis. Ook buiten was van alles te zien, zoals een levensgroot pop-up Grondwetboek dat toonde hoe onze Grondwet zich in 200 jaar heeft ontwikkeld. Historicus Henk te Velde: “In 1814 ging het vooral om de staat, en de staat draaide toen om de Koning. Sinds een aantal jaren staan de grondrechten voorop: de bepalingen die uitleggen welke rechten de burger heeft tegenover de overheid.”
De eerste Grondwet van het onafhankelijke Nederland kwam tot stand op 29 maart 1814. In de Nieuwe Kerk in Amsterdam keurde toen een Vergadering van Notabelen de ontwerptekst goed van een commissie onder voorzitterschap van Gijsbert Karel van Hogendorp. De dag daarna werd Prins Willem Frederik (de latere Willem I) na zijn eed op de Grondwet ingehuldigd als soeverein vorst. Onze huidige Grondwet komt door een reeks opeenvolgende wijzigingen voort uit de Grondwet van 1814, en kan daarmee gelden als een van de oudste grondwetten ter wereld.
De Koning bekeek in het oorspronkelijke woonhuis van Gijsbert Karel van Hogendorp aan de Kneuterdijk 8 een gespeelde dialoog tussen Van Hogendorp en Willem I. In het Haagse stadhuis was hij aanwezig bij de voorronde van een scholierendebat over de Grondwet.