November 2014

Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander en Hare Majesteit Koningin Máxima brachten 3 en 4 november een staatsbezoek aan de Republiek Korea, op uitnodiging van President Park Geun-hye. Het staatsbezoek startte bij het Seoul National Cemetery, waar de Koning en Koningin een krans legden bij de Memorial Tower. Bij deze ceremonie waren ook enkele Koreaanse veteranen betrokken die begin jaren vijftig deel uitmaakten van het Nederlandse VN-bataljon. Nederland streed destijds onder VN-vlag mee voor de vrijheid van de Republiek Korea. 5.300 Nederlandse militairen, onder wie veel jonge vrijwilligers, namen
aan die strijd deel. Van hen kwamen 124 manschappen om.
Tijdens het staatsbanket complimenteerde de Koning het land met alles wat sinds de Koreaanse Oorlog is bereikt: “In twee generaties is Uw land erin geslaagd na een periode van felle strijd, chaos en geweld op te klimmen naar een situatie van stabiliteit, vrede en breed gedeelde welvaart. Dat is een ongekende prestatie.”
De Koning en Koningin bezochten onder meer het Dongdaemun Design Plaza, waar de Koning een reizende tentoonstelling opende van Dutch Design Awards Eindhoven met winnende ontwerpen van 2014.
De Republiek Korea is de derde economie van Azië, na China en Japan. De uitgebreide economische missie die meereisde onder leiding van minister Kamp van Economische Zaken gebruikte het bezoek om de contacten met Koreaanse bedrijven aan te halen. Guus Hiddink reisde mee als boegbeeld. Hij was bondscoach van het Koreaanse voetbalelftal tijdens het WK van 2002, waar hij voor een sensatie zorgde door de halve finale te halen.
Het staatsbezoek werd op 4 november afgesloten. Als dank boden de Koning en Koningin aan President Park een concert aan van harpiste Lavinia Meijer.

Hare Majesteit Koningin Máxima beleefde 6 november een muzikale dag in Groningen. Zij ging kijken en luisteren bij Power Play in Warffum en De Rijdende Popschool in Garmerwolde. Beide zijn deelnemer aan Kinderen Maken Muziek, een samenwerking tussen het Fonds voor Cultuurparticipatie en het Oranje Fonds.
Power Play is een programma van muziekgezelschap Triton uit Winsum en muziekvereniging Euphonia uit Warffum. Zij geven muzieklessen op (basis)scholen en proberen het zelfvertrouwen van de kinderen te vergroten door hen muziek te leren maken uit het hoofd. Zo kunnen ook dyslectische kinderen goed meedoen. De Koningin praatte met initiatiefnemers, docenten en vrijwilligers en was bij een les en een optreden.
’s Middags bezocht Koningin Máxima De Rijdende Popschool. Professionele coaches van de popschool rijden met een busje naar dorpen in de provincie Groningen om daar kinderen, jongeren en volwassenen die in een popband willen spelen, les te geven. De Koningin genoot van een concert van twee bandjes van de popschool. De leden van de jongste popband waren gemiddeld negen jaar oud. De reactie van de organisatoren na afloop was enthousiast. “Het was echt een supermiddag met een geweldige sfeer en wij van De Rijdende Popschool zijn heel erg blij en trots dat we Koningin Máxima op visite hadden. We
zijn ook supertrots op onze kanjers die zo geweldig hebben staan optreden. De eerste band heeft laten zien dat je met weinig muzieklessen al heel veel kunt presteren door het samen te doen. En met de tweede band, de Burning Birds, is duidelijk geworden hoe ver je kunt komen door lekker door te gaan met muziek maken en een hechte band te vormen.”

Op 17 juli stortte vlucht MH17 van Malaysia Airlines neer in Oekraïne op weg van Amsterdam naar Kuala Lumpur. Aan boord waren 283 passagiers en 15 bemanningsleden. Onder de passagiers waren 196 Nederlanders. De slachtoffers van de vliegramp werden op 10 november herdacht tijdens een nationale herdenkingsbijeenkomst in de RAI in Amsterdam. Tijdens de ceremonie noemden nabestaanden de namen en leeftijden van alleslachtoffers. Vier nabestaanden voerden persoonlijk het woord of droegen een gedicht voor.
Een van hen was Gita Wiegel. Haar woorden maakten grote indruk.
Ik ben Gita Wiegel, ik ben 13 jaar.
Ik sta hier omdat mijn moeder, Pris Rangin, is omgekomen door de vliegramp.
Mijn moeder was een prachtpersoon vind ik zelf, ze was lief, gezellig, zorgzaam.
Mijn moeder was niet alleen als een moeder voor me, ze was als mijn beste vriendin, mijn maatje, mijn huisgenote, maar vooral mijn voorbeeld.
Om het kort samen te vatten, ze was eigenlijk mijn alles.
Elke dag word je achtervolgd door het feit dat de persoon die je zo dierbaar was, er niet meer is.
De ene dag denk je iets meer aan die persoon dan de andere dag, maar vergeten doe je niet.
Het nieuws was zo onverwachts…
…er waren zo veel dingen die ik nog met mijn moeder wilde gaan doen en dingen die ik zou willen verbeteren.
Ongeveer 1600 nabestaanden en betrokkenen bij de vliegramp deelden tijdens de herdenkingsbijeenkomst hun verdriet en hun respect voor de slachtoffers. Tussen hen waren de Koning en Koningin, Prinses Beatrix, Prinses Margriet en de heer Van Vollenhoven. Vier dagen na de ramp, op 21 juli, waren de Koning en Koning en Koningin aanwezig bij de nabestaandenbijeenkomst in Nieuwegein. Daarna hield de Koning een korte televisietoespraak als eerbetoon aan de getroffenen. Op 23 juli waren de Koning en Koningin aanwezig op de vliegbasis Eindhoven, toen de eerste lichamen van slachtoffers in ons land werden teruggebracht.

De Gouden Strop. Het Gouden Kalf. De Gouden Griffel. De Zilveren Camera. De Theo d’Or. Nederland kent tal van prijzen voor mensen die een bijzondere prestatie hebben geleverd. De Prins van Oranje en Prinses Máxima organiseerden eind 2006 voor het eerst een uitblinkerslunch op Paleis Noordeinde om hun waardering te uiten voor mensen die iets bijzonders hebben gepresteerd. Dat kan het winnen van een cultuur- of wetenschapsprijs zijn of het leveren van een uitzonderlijke sportprestatie. Maar het kan ook een verkiezing zijn tot beste buschauffeur, beste buurvrouw, docent van het jaar, agrarisch ondernemer van het jaar of maker van het lekkerste broodje van Nederland.
Op 11 november 2014 boden Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander en Hare Majesteit Koningin Máxima voor de twintigste keer een uitblinkerslunch aan. Zesentwintig bijzondere gasten waren daarbij aanwezig, onder wie de secretaresse van het jaar, de ingenieur van het jaar, de beste tv-presentator, de wereldkampioen streetdance en de visspecialist die is gekozen tot beste zelfstandige winkelier van Nederland.
Tot en met 2014 zijn in totaal 533 uitblinkers op Paleis Noordeinde te gast geweest. Elke lunch is weer spannend omdat uitblinkers uit heel verschillende werelden elkaar ontmoeten. Dat levert vaak onverwachte verbindingen en zeer geanimeerde gesprekken op. De waardering van de gasten is over het algemeen hoog. Humberto Tan, aanwezig op 11 november, zei: “ik vind het mooi dat positieve kracht wordt beloond”.

Een maatje is een vrijwilliger die een-op-een gekoppeld is aan iemand die op bepaalde punten in het leven een coach, mentor of luisterend oor nodig heeft. Een maatje gaat koffie drinken bij een eenzame buurtgenoot. Of op stap met een kind dat thuis aandacht tekort komt. Bij een maatje staan ‘gewone’, maar o zo belangrijke menselijke kwaliteiten centraal, zoals aandacht, tijd, warmte, humor en begrip. Hoewel Nederland in vergelijking met andere landen veel vrijwilligers heeft, zijn er altijd meer maatjes nodig.
Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander gaf 11 november in Museum Catharijneconvent in Utrecht het startsein voor de nieuwe campagne Maatjes Gezocht van het Oranje Fonds. Met de campagne werden in de afgelopen jaren zo’n duizend nieuwe vrijwilligers per jaar geworven.
Aansluitend bezocht de Koning in het museum de tentoonstelling “Ik geef om jou! Naastenliefde door de eeuwen heen”. In de tentoonstelling zijn ook verhalen van maatjes uit de campagne Maatjes Gezocht opgenomen. Een van hen is Aagje (1950): “Op een verjaardag vertelde iemand enthousiast over aangepast zwemmen. Nu begeleid ik wekelijks in het zwembad kinderen met een beperking. Het belangrijkste is dat je dingen doet die bij je passen. Zelf doe ik alleen vrijwilligerswerk waarvan ik vind dat het belangrijk is en dat ik leuk vind. Je moet bereid zijn om een andere wereld te leren kennen, want als maatje stap je even uit je eigen wereld in een andere werkelijkheid. Heel fascinerend.”

Jaarlijks krijgen zo’n dertig kinderen de diagnose neuroblastoom, een agressieve en zeldzame vorm van kinderkanker. De overlevingscijfers voor deze kinderen zijn slechter dan voor kinderen met andere typen kinderkanker; 70% van de patiënten overlijdt. Villa Joep, de stichting tegen neuroblastoom, heeft de afgelopen tien jaar het onderzoek naar de ziekte een sterke impuls gegeven. Hare Majesteit Koningin Máxima was 12 november aanwezig bij een relatiebijeenkomst van Villa Joep. Zij praatte met patiëntjes en hun broertjes en zusjes terwijl zij een kunstworkshop kregen in het Stedelijk Museum Amsterdam. Daarna nam de Koningin deel aan een bijeenkomst met ouders en wetenschappers, waar onder meer de meest recente ontwikkelingen in het onderzoek werden besproken. Moeders vertelden hoe hun leven was veranderd nadat hun kinderen de diagnose neuroblastoom kregen. “De vanzelfsprekendheid van het leven is weg”, zei de moeder van Loïs. De moeder van Lennard vertelde hoe haar zoon van de ene op de andere dag enorme buikpijn kreeg. Wat volgde was de diagnose en het heftige behandeltraject. “We zijn overgeschakeld op standje verdoofd en het enige dat we nu kunnen doen is overleven.”
Onderzoeker Rogier Versteeg van het AMC vertelde hoe belangrijk het is de strijd tegen de ziekte voort te zetten. “Tien jaar geleden was neuroblastoom een groot raadsel. Nu weten we veel meer over de verzameling cellen bij deze ziekte. We hebben dankzij de financiële ondersteuning van Villa Joep onderzoek kunnen doen waarom de ene cel resistent is voor chemotherapie en de andere niet. De bedoeling is deze ontregelde cellen aan te pakken.”

De Trefkoele is al sinds 1973 een begrip in Dalfsen. Van een gebouw dat vooral gericht was op sport is de Trefkoele getransformeerd in een centrum dat ruimte biedt aan sport, welzijn, cultuur, educatie en zorg.
Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander opende 13 november het vernieuwde Kulturhus Trefkoele+. Het ontmoetingscentrum voor alle inwoners van de gemeente biedt onderdak aan een bibliotheek, een kinderopvang, een ouderensoos, een jongerensoos, Vluchtelingenwerk Nederland, Vrijwilligerspunt Dalfsen, het Centrum voor Jeugd en Gezin, een logopediepraktijk en de Historische kring. Daarnaast zijn er twee grote sporthallen.
Uiteraard kreeg de Koning een demonstratie handbal, de sport die Dalfsen landelijke bekendheid heeft gegeven. Het eerste damesteam van Sercodak Dalfsen is vier jaar achtereen landskampioen geworden. Ook de judoka’s van vereniging Judo Kwai lieten hun kunnen zien. Daarna hesen jonge sporters samen met de Koning als openingshandeling de Trefkoele-vlag.
Burgemeester Noten van Dalfsen was trots op het nieuwe Kulturhus en wees op het belang ervan voor de gemeenschap: “Deze vernieuwde Trefkoele heeft 250.000 ‘hits’. Dat betekent dat 250.000 keer per jaar iemand in deze Trefkoele iets doet, anderen ontmoet, samen met anderen een activiteit onderneemt.”

Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander opende 19 november het Onderwijspark Ezinge in Meppel. Op het Onderwijspark zijn scholen voor voortgezet onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs en speciaal onderwijs gevestigd. Ruim 3.000 leerlingen volgen onderwijs op Ezinge.
Bij de bouw is nadrukkelijk rekening gehouden met het behoud van de eigen identiteit van de drie scholen en het belang van een veilige leeromgeving. Gezamenlijke ruimtes voor de leerlingen, een (top)sporthal en een theaterzaal bieden mogelijkheden om elkaar te ontmoeten. De inrichting van het Onderwijspark maakt samenwerking tussen de scholen mogelijk, maar ook tussen leerlingen, met het bedrijfsleven, met gastdocenten en de
Meppeler samenleving.
De Koning kreeg een rondleiding over het Onderwijspark. Tijdens de rondleiding sprak hij met leerlingen en met ouders, vertegenwoordigers van de schoolbesturen en ondernemers. Een van de hoogtepunten bij de opening was het filmpje dat docenten Joris van Ballegoijen en Hans Hooijer samen met een aantal leerlingen maakten. Leerlingen vertellen daarin over wat zij in de toekomst hopen te bereiken. “Over 15 jaar ben ik gezagvoerder bij China Airlines.” “Over 15 jaar heb ik een eigen BMW-garage.” “Over 15 jaar ben ik profvoetballer bij PEC Zwolle.” “Over 15 jaar sta ik in een vol Carré.” “Over 15 jaar ben ik als neurowetenschapper betrokken bij het onderzoek naar Alzheimer”. “Over 15 jaar zie ik mezelf werken op de design-afdeling van Apple.” “Over 15 jaar kook ik in mijn eigen restaurant.” “Over 15 jaar hoop ik nog steeds gelukkig te zijn.”

Hare Majesteit Koningin Máxima woonde 20 november het jubileumcongres ‘10 jaar schuldpreventie in Groningen’ bij. Wat destijds begon als experiment van de Groningse Kredietbank is uitgegroeid tot een brede aanpak waarin de gemeente samenwerkt met scholen, universiteiten, bedrijven, Centra voor Jeugd en Gezin, woningbouwverenigingen, vakbonden en zelfs jeugdgevangenissen. Doel: voorkomen dat mensen in de schulden komen en mensen leren op een verantwoorde manier om te gaan met hun financiën.
Wethouder Mattias Gijsbertsen vertelde waarom Groningen schuldpreventie zo centraal stelt: “Er gebeurt heel wat in een mensenleven. Je kunt ziek worden, je baan kwijtraken of in een scheiding terechtkomen. Dit kan je financiële situatie volledig overhoop gooien. Ook één op de drie jongeren heeft problemen met geld. Ik ben blij dat we voorloper zijn, maar belangrijker vind ik dat we onze ervaringen delen met andere gemeenten.”
De Koningin ging eveneens kijken bij het Centrum voor Jeugd en Gezin Zuid, waar zij met ouders en medewerkers sprak. Bij dit Centrum kunnen ouders informatie krijgen over financieel opvoeden, maar ze kunnen ook elkaar tips geven. Die ‘uit het leven gegrepen’ adviezen werken volgens de ouders vaak het best.

Meer dan 40.000 mensen in Nederlanden hebben de ziekte van Parkinson. Wie aan de ziekte lijdt, kan uiteenlopende klachten hebben, zoals trillen van handen en benen, stijve spieren, evenwichtsproblemen en het trager worden van bewegingen. Om de zorg voor Parkinsonpatiënten beter te maken, hebben zorgverleners het landelijk netwerk ParkinsonNet opgericht. Bij ParkinsonNet zijn patiënten nauw betrokken bij het ontwerpen en ontwikkelen van de zorg. Zij hebben onder meer 24 uur per dag online toegang tot informatie. Ook wordt samenwerking tussen de aangesloten professionals ondersteund.
Doel is de kwaliteit van zorg te verbeteren, ziektecomplicaties tegen te gaan en het aantal ziekenhuisopnames te verminderen.
Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander was 21 november aanwezig bij het tiende congres van ParkinsonNet in het Beatrixtheater in Utrecht. Hij sprak met patiënten en zorgverleners en maakte kennis met nieuwe vormen van zorg waarmee mensen met Parkinson de regie kunnen nemen over hun eigen ziekte en gezondheid. ParkinsonNetgrondlegger Professor Bas Bloem zei tijdens het congres veel van nieuwe vormen van zorg te verwachten. Innovaties als videoconsult, thuismeten en medicatiebegeleiding op afstand hebben volgens hem de toekomst, omdat ze zorgverleners in staat stellen de zorg dicht
bij huis te brengen en patiënten de mogelijkheid geven een zelfstandiger leven te leiden.
“Wij zijn ongelofelijk trots op wat ParkinsonNet in de afgelopen tien jaar bereikt heeft. Onze droom is echter nog lang niet gerealiseerd, we gaan door met innoveren totdat alle Parkinsonpatiënten de allerbeste zorg ontvangen.”

Binnen een tijdspanne van één generatie zijn honderden miljoenen Chinezen erin geslaagd uit de armoede te ontsnappen. De inspanningen van de overheid en van bedrijven om mensen toegang te bieden tot financiële diensten speelden daarbij een belangrijke rol.
Inmiddels maakt bijna twee derde van de Chinezen gebruik van een bankrekening. Toch is er in het immense land nog veel te doen op dit gebied, vooral op het platteland. Hare Majesteit Koningin Máxima bezocht China van 24 tot 28 november als speciale pleitbezorger van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties voor inclusieve financiering voor ontwikkeling. Zij sprak met onder anderen de echtgenote van President Xi Jingping, mevrouw Peng Liyuan, en met gouverneur Zhou Xiaochuan van de People’s Bank of China. Ook hield zij een toespraak voor studenten van de National School of Development
van de Universiteit van Beijing en ging zij op bezoek bij boeren en kleine ondernemers in de omgeving van de hoofdstad. Kweekster Zhou Guozhi uit het dorp Lou Manchu was een van de mensen met wie zij sprak. Zhou vertelde over haar tomatenkassen die eerder onvoldoende beschermd waren tegen de winterkou. Dankzij een kleine lening is ze in staat geweest haar kassen met folie te beschermen, waardoor haar bedrijf kon overleven.
De Koningin sprak in Huangzhou ook met de topman van een van de grootste Chinese bedrijven: Jack Ma van internetonderneming Alibaba. Hij vertelde haar over de nieuwe manieren van financiering via internet die het bedrijf heeft ontwikkeld. Hierdoor komt toegang tot financiële diensten ook binnen bereik van mensen die niet in de grote stad wonen.

Energie winnen uit zoet en zout water; in theorie is het mogelijk. Maar of deze veelbelovende vorm van energiewinning ook echt perspectief biedt, zal in de praktijk moeten blijken. Nederland beschikt over de eerste installatie waarbij het concept in de praktijk wordt getest. Deze bevindt zich op de plek waar grote hoeveelheden zout en zoet water elkaar bijna raken: de Afsluitdijk. Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander opende 26 november de Blue Energy proefinstallatie op het voormalige werkeiland Breezanddijk.
Blue Energy is een technologie waarmee 24 uur per dag energie kan worden opgewekt, zonder CO2-uitstoot. Door het zoute en zoete water langs membranen te voeren ontstaat een spanningsverschil dat wordt omgezet in elektriciteit. Als de proef slaagt, kan Blue Energy bijdragen aan een schonere economie en nieuwe werkgelegenheid in Noord-Nederland. Toekomstdroom is om op de Afsluitdijk genoeg modules te bouwen om alle huishoudens van Friesland, Groningen en Drenthe van stroom te voorzien. “Dat gebeurt onafhankelijk van de wind of de zon en het kan landschappelijk netjes in de Afsluitdijk worden geïntegreerd”, aldus Pieter Hack van REDstack, het bedrijf dat Blue Energy samen met FUJIFILM en kennisinstituut Wetsus heeft ontwikkeld.
Onderdeel van de proef – die een aantal jaren in beslag neemt - is ook een onderzoek naar de gevolgen van deze vorm van energiewinning voor de visstand, de mosselkweek en de natuur in de Waddenzee.

Half november werd een aantal pluimveebedrijven in Nederland getroffen door vogelgriep. Na een besmetting bij een bedrijf in Hekendorp, werd de ziekte ook aangetroffen in Zoeterwoude, Ter Aar en rond Kamperveen. De overheid bestrijdt vogelgriep onder meer door risicovolle transporten van kippen en ander pluimvee te voorkomen en getroffen bedrijven te ruimen. Voor de pluimveehouders die hiermee te maken krijgen, zijn de gevolgen groot. Zij zien vaak het resultaat van jaren hard werken verloren gaan.
Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander en staatssecretaris Dijksma van Economische Zaken spraken op 26 november in Oudewater met een van de getroffen pluimveehouders. Een aantal vertegenwoordigers van brancheorganisaties binnen de pluimveesector was bij het gesprek aanwezig, evenals burgemeester Verhoeve van Oudewater. De burgemeester: “De uitbraak heeft onze kleine gemeenschap geraakt. Inwoners zijn geschrokken.”
Pluimveehouder de heer Wiltenburg uit Hekendorp vertelde wat de vogelgriep voor zijn bedrijf met 125.000 kippen betekende. Ook vertelde hij de Koning hoe hij de genomen maatregelen had ervaren en hoe hij aankeek tegen de toekomst van zijn bedrijf en van de sector. De heer Wiltenburg waardeerde de aandacht voor zijn verhaal. “De Koning was begaan en begripvol. Het viel me op dat hij zeer goed geïnformeerd was.”