Oktober 2014

Koningin Máxima opende 1 oktober Markthal Rotterdam. Deze overdekte markt in het centrum van de stad biedt plaats aan tachtig ondernemingen. Zij brengen een gevarieerd aanbod van streek- en wereldproducten, zoals dagverse vis, gevogelte, kazen, koffie, groente en fruit. Daarnaast huisvest het gebouw De Wereld van Smaak, een centrum van educatie, voorlichting, innovatie en beleving op het gebied van vers en goed eten.
De Markthal is geïnspireerd op versmarkten in Barcelona, Valencia en Stockholm. Het energiezuinige gebouw in de vorm van een boog is ontworpen door het Rotterdamse architectenbureau MVRDV. Op de binnengevel van de overdekte markt is een kunstwerk van 11.000 m2 te zien. Dit werk, ‘Hoorn des Overvloeds’, bestaat uit levensgrote, kleurrijke afbeeldingen van verse producten die in de Markthal worden verkocht. In de boog boven het marktgedeelte bevinden zich woningen.
De Markthal werd geopend met een feestelijke Wereldparade waarin alle (eet)culturen die er te vinden zijn zich presenteerden. Onder de toeschouwers was Rotterdammer Jan van Waningen, die vlak naast het nieuwe gebouw woont. Hij herinnerde zich de plek van vroeger. “Ik heb hier vlak na de oorlog nog gevoetbald in het puin.”
Een van de ondernemers die in de Markthal is gevestigd, is groenteman Rob Baan. “Kijk om je heen. Zo’n tent is in de wereld nog nooit vertoond. Hier vlakbij is het Westland, de Mainport voor groente en fruit. Nu samen met de Mainport Rotterdam! Dat is een feest.”

Hare Koninklijke Hoogheid Prinses Beatrix opende 3 oktober in Amsterdam een nieuwe opvanglocatie van het Leger des Heils voor dak- en thuislozen: de Majoor Bosshardtburgh. Het gebouw is vernoemd naar Alida Margaretha Bosshardt, die decennialang hét gezicht was van het Leger des Heils. Ze overleed in 2007 op 94-jarige leeftijd. De nieuwe woonvoorziening is gevestigd aan de Oudezijds Armsteeg en grenst aan het huis waar majoor Bosshardt in 1951 haar welzijnswerk op de Wallen begon. Het gebouw vervangt de Gastenburgh, het opvangcentrum aan de Oudezijds Achterburgwal, waar de bewoners vaak
langdurig met vier of vijf personen op één kamer verbleven. In de Majoor Bosshardtburgh hebben alle zesendertig bewoners een eigen kamer, geheel toegerust op de zorg voor mensen met een slechte lichamelijke gezondheid. Henk Dijkstra, directeur Leger des Heils Amsterdam: “Sommige bewoners hadden nog nooit een eigen toilet gehad. Die mensen zijn zó dankbaar. We worden nu al het Amstelhotel van de daklozen genoemd. En daar zijn we hartstikke trots op!”
De Prinses woonde een bijeenkomst in de Koepelkerk bij ter gelegenheid van de opening. Daarna kreeg zij een rondleiding door de nieuwe opvangvoorziening.
Medewerkers en vrijwilligers van het Leger des Heils helpen in Amsterdam jaarlijks 4.500 mensen. Naast de opvang en begeleiding van dak- en thuislozen, biedt het Leger des Heils ook thuiszorg, dagbesteding, ondersteuning aan gezinnen en buurtopvang voor eenzame mensen.

Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander reikte 10 oktober de Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst 2014 uit in het Koninklijk Paleis Amsterdam. Vier jonge kunstenaars ontvingen deze aanmoedigingsprijs: Niels Broszat, Koen Doodeman, Bob Eikelboom en Jessica Skowroneck. Na de feestelijke uitreiking opende de Koning de tentoonstelling met de winnende werken en een selectie uit de overige ingezonden schilderijen.
De Koninklijke Prijs is in 1871 door Koning Willem III ingesteld als Koninklijke Subsidie voor Vrije Schilderkunst. Na Koning Willem III hebben de Koninginnen Emma, Wilhelmina, Juliana en Beatrix en Koning Willem-Alexander deze traditie voorgezet. De Koninklijke Prijs is bedoeld om jong talent op het gebied van schilderkunst te stimuleren. Er is een geldbedrag van 6500 euro aan verbonden. In totaal zonden ruim 250 kunstenaars beeldmateriaal in. Over Jessica Skowroneck, een van de winnaars, schreef de jury onder voorzitterschap van Benno Tempel: “Stoer werk dat een grote mate van vrijheid ademt. Pure schilderkunst waarin het gaat om beweging, licht en kleur”. Skowroneck was bijzonder blij met de erkenning. “Het liefst wil ik dat de toeschouwer eerst kijkt zonder oordelen of ideeën, in eerste instantie mag het lijken op wat geklieder. Naarmate de toeschouwer langer kijkt hoop ik dat het werk iets met hem of haar
doet. Dat het werk gaat leven op welke wijze dan ook.’’

De Koninklijke Bond van Oranjeverenigingen bestaat uit plaatselijke oranjeverenigingen en -comités, die zich vrijwillig hebben aangesloten om samen te werken en elkaar te ondersteunen. Op 11 oktober hield de KBOV haar jaarcongres in Dordrecht, met als thema 200 jaar Koninkrijk der Nederlanden. Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander was erbij.
Het was voor het eerst dat het congres door een zittend staatshoofd werd toegesproken. De Koning nam de gelegenheid te baat om de contouren te schetsen van Koningsdag nieuwe stijl. De Koning gaf aan in de toekomst op Koningsdag graag een bezoek te brengen aan één gemeente met een centrumfunctie voor de streek. “Tijdens dat bezoek hopen we zoveel mogelijk mensen uit stad en streek te ontmoeten en een karakteristiek deel van de gemeente te doorkruisen. Maar we willen de gemeente ook graag de gelegenheid geven zichzelf op een centrale plek aan heel Nederland te presenteren.”
KBOV-voorzitter Jean Paul Gebben zei in zijn congresrede: “Nederland moet soms wel nog een beetje wennen aan het nieuwe woord: Koningsdag. Ook ik verspreek me nog wel eens.” Hij noemde de aanwezigheid van de Koning een belangrijke erkenning voor de bond, ‘maar vooral voor die tienduizenden vrijwilligers die zich jaarlijks inzetten bij de aubades, de vieringen van Koningsdag, bij de 4 mei herdenkingen en de 5 mei vieringen’. Na afloop stond voor alle congresgangers een glas oranjebitter of jus d’orange klaar, waarna de Koning door koperblazers van Jubal en carillonspel door stadsbeiaardier Boudewijn
Zwart uitgeleide werd gedaan.

Zijne Majesteit Koning Felipe VI en Hare Majesteit Koningin Letizia van Spanje kwamen op 15 oktober naar Nederland voor een eendaags bezoek. Zij werden op Paleis Noordeinde ontvangen door Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander en Hare Majesteit Koningin Máxima. Koning Felipe werd Koning van Spanje op 19 juni 2014, na de abdicatie van zijn vader Koning Juan Carlos.
Het Spaanse Koningspaar werd vergezeld door minister José Manuel Soria van Industrie, Energie en Toerisme. Zij hadden in Den Haag een ontmoeting met de voorzitter van de Eerste Kamer mevrouw Broekers-Knol en de voorzitter van de Tweede Kamer mevrouw Van Miltenburg. Ook hadden zij een gesprek met minister-president Rutte op het ministerie van Algemene Zaken. Na afloop zei de Spaanse Koning op het Binnenhof: “We zijn heel tevreden. Het is een kort bezoek, maar we hebben fijne gesprekken gehad met de Koning, de Koningin, de minister-president en de voorzitters van de Staten-Generaal.”

Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander opende 20 oktober met een toespraak de Asia Europe Meeting (ASEM) voor cultuurministers in Rotterdam. Op deze bijeenkomst spraken ministers uit bijna vijftig Aziatische en Europese landen over de rol van de creatieve industrie in de maatschappij. Onderwerpen waren onder andere de betekenis van creativiteit voor duurzame steden en de eisen die de 21ste eeuw stelt aan onderwijs en arbeidsmarkt.
Minister Bussemaker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap was de gastvrouw van de conferentie. Zij wilde van de tweejaarlijkse bijeenkomst meer maken dan een opsomming van nationaal beleid. Het moest een werkelijke uitwisseling van ideeën worden, een dialoog over de grenzen heen over een thema dat van groeiend belang is voor de toekomst van Europa en Azië. In onder meer de gezondheidszorg, het waterbeheer, de energiesector en de landbouw werken ontwerpers en creatieve ondernemers enthousiast mee om nieuwe oplossingen te ontwikkelen die ons leven beter en duurzamer maken. Denk aan speciale
verlichting in ziekenhuizen die patiënten op hun gemak stelt en aan mooi vormgegeven stadspleinen die het water van overvloedige regenbuien kunnen opvangen. “Creativiteit is de stoommachine van de 21ste eeuw”, zei de Koning. Om de deelnemers in de stemming te brengen, bezochten zij ook de Dutch Design Week in
Eindhoven.

Zijne Majesteit Koning Willem-Alexander en Hare Majesteit Koningin Máxima brachten van 29 tot 31 oktober een staatsbezoek aan Japan, op uitnodiging van Keizer Akihito en Keizerin Michiko. Onze beide landen hechten veel waarde aan hun unieke historische band. Meer dan twee eeuwen lang, van 1641 tot 1853, was de Nederlandse handelspost Deshima bij Nagasaki het enige contactpunt tussen Japan en de Westerse wereld. Via Deshima werden niet alleen grondstoffen en goederen uitgewisseld, maar ook waardevolle wetenschappelijke, technologische en medische kennis.
Tijdens het staatsbanket memoreerde de Koning ook de pijnlijke periode in de gedeelde geschiedenis: “Zo vergeten wij ook niet - zo kúnnen wij niet vergeten - de ervaringen van onze burgers en militairen in de Tweede Wereldoorlog. (…) De herinneringen aan gevangenschap, dwangarbeid en vernedering tekenen het leven van velen tot op deze dag.”
Naast aandacht voor het verleden, was er tijdens het staatsbezoek veel aandacht voor de toekomst. Japan kijkt met grote belangstelling naar Nederland als toonaangevend voorbeeld van een productieve, innovatieve en duurzame landbouwproducent. De Japanse minister-president Abe bezocht in maart 2014 paprikateler Valstar in De Lier, in het Westland, en was erg onder de indruk van wat hij daar zag. De Gebroeders Valstar werken mee aan de wederopbouw van de tuinbouw in de Tohoku-regio, die in 2011 zwaar werd getroffen door de tsunami. Tijdens een conferentie over tuinbouw en voedsel werden verdere mogelijkheden tot samenwerking verkend.
Een ander belangrijk thema van samenwerking is ouderenzorg. Japan is het snelst vergrijzende land ter wereld. Tijdens een bezoek aan Tokyo University spraken de Koning en Koningin met vertegenwoordigers van de overheid en ouderen over het realiseren van speciale leefgemeenschappen voor ouderen en het gebruik van medische apparaten en robots in de zorg. Ook kwam Buurtzorg Nederland aan de orde. Deze thuiszorgorganisatie heeft model gestaan bij de oprichting van een soortgelijke organisatie in Japan.