Een staatsieportret is een schilderij, beeld, zeefdruk, tekening of foto dat het staatshoofd afbeeldt om zijn officiële waardigheid duidelijk te maken. Een staatsieportret benadrukt door het officiële karakter ervan de symboolfunctie die de afgebeelde persoon in de maatschappij vervult.

In april 2013 maakte Koos Breukel staatsiefoto's van Koning Willem-Alexander. In september van dat jaar gaven het ministerie van OCW en de Rijksvoorlichtingsdienst aan het Mondriaan Fonds de opdracht om de totstandkoming van drie staatsieportretten te begeleiden.

Na een uitgebreide voorselectie werden in januari 2014 drie kunstenaars geselecteerd die een staatsieportret van de Koning mochten maken: Iris van Dongen, Rineke Dijkstra en Femmy Otten. Minister Bussemaker van OCW presenteerde de kunstwerken op 24 april 2014 in Paleis Het Loo.

Iris van Dongen

Portret van Iris van Dongen

Tekening van pastel, gouache en geperst houtskool op papier (120 x 85 cm).

Rineke Dijkstra

Portret van Rineke Dijkstra

Fotodruk (70 x 55 cm).

Femmy Otten

Portret van Femmy Otten

Olieverf op linnen (90 x 80 cm).

Bestellen

Het ministerie van OCW en de Rijksvoorlichtingsdienst hebben hoogwaardige reproducties laten maken van de drie staatsieportretten. Deze kunnen besteld worden via de website staatsieportretten-bestellen. De hoogwaardige, ingelijste reproducties zijn in twee verschillende formaten verkrijgbaar.

Achtergrond

Sinds de late Middeleeuwen is het gebruikelijk om vorsten in officiële kledij af te beelden. Vanaf het ontstaan van het Huis Oranje-Nassau hebben de leden zich laten schilderen. C.H. Hodges schilderde in 1816 het eerste officiële portret van Koning Willem I. Ook van zijn opvolgers zijn regelmatig portretten geschilderd.

Sinds het aantreden van Koningin Beatrix worden portretten alleen als staatsieportretten beschouwd als ze voor dat doel gemaakt zijn in opdracht van de Rijksvoorlichtingsdienst.

Staatsieportretten en foto's zijn vaak te zien in overheidsgebouwen zoals ministeries, rechtszalen, gemeente- en provinciehuizen. Er is in Nederland voor overheidsinstanties geen verplichting om een staatsieportret in huis te hebben, maar het wordt gezien als een goed gebruik.