Staatsieportretten

Een staatsieportret is een schilderij, beeld, zeefdruk, tekening of foto van het staatshoofd. Een staatsieportret benadrukt door het officiële karakter ervan, de symboolfunctie die de afgebeelde persoon in de maatschappij vervult.

Staatsieportretten zijn vaak te zien in overheidsgebouwen zoals ministeries, rechtszalen, gemeente- en provinciehuizen. Er is in Nederland voor overheidsinstanties geen verplichting om een staatsieportret te hebben, maar het wordt gezien als goed gebruik.

Staatsieportretten Koning Willem-Alexander

De eerste staatsiefoto’s van Koning Willem-Alexander werden in april 2013 gemaakt door Koos Breukel.In september van datzelfde jaar gaven het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap tezamen met de Rijksvoorlichtingsdienst de opdracht aan het Mondriaan Fonds om de totstandkoming van drie staatsieportretten te begeleiden. In januari 2014 werden drie kunstenaars geselecteerd die een staatsieportret van de Koning maakten: Iris van Dongen, Rineke Dijkstra en Femmy Otten.

In 2018 maakte Erwin Olaf in het Koninklijk Paleis Amsterdam een nieuwe serie staatsiefoto’s.

Geschiedenis

Sinds de late Middeleeuwen is het gebruikelijk om vorsten in officiële kledij af te beelden. C.H. Hodges schilderde in 1816 het eerste officiële portret van Koning Willem I. Ook van zijn opvolgers zijn regelmatig portretten geschilderd.

Sinds het aantreden van Koningin Beatrix worden portretten alleen als staatsieportretten beschouwd als ze voor dat doel gemaakt zijn in opdracht van de Rijksvoorlichtingsdienst.